Home / Tâm Lý Học / Gây án xong thì… bị tâm thần

Gây án xong thì… bị tâm thần

Không ít trường hợp đối tượng gây án đã giả điên, giả dại, chấp nhận sống chung với người bị bệnh tâm thần để tránh sự trừng phạt của pháp luật

Thời gian qua, đã nổi lên hiện tượng hết sức bất thường. Một số đối tượng sau thời gian gây án đặc biệt nghiêm trọng thì “phát bệnh tâm thần”. Muốn xác định các đối tượng này “bị tâm thần” thật hay giả, phải qua một quy trình giám định rất mất thời gian, tốn công sức.

Giả điên như thật!

Trước đây, tôi từng tham gia bảo vệ cho người bị hại trong một vụ án hình sự mà đối tượng gây án có người nhà am hiểu pháp luật. Đối tượng này tên Đ.Đ.T, đã đâm nạn nhân hơn 30 nhát dao từ đầu đến chân; gây án xong còn lôi nạn nhân vào nhà tắm, khóa cửa lại. Sau đó, đối tượng này vào phòng nạn nhân thay quần áo rồi trèo cổng ra ngoài đón taxi tẩu thoát.

Khi người nhà nạn nhân phát hiện, báo công an truy đuổi mấy km thì mới bắt được. Trong suốt quá trình điều tra, truy tố, bị cáo khai báo rất rõ ràng, chi tiết về hành vi phạm tội. Tuy nhiên, trước khi xét xử, người nhà xuất trình một hồ sơ cho rằng đối tượng này có người thân có tiền sử bệnh tâm thần nên xin đi giám định tâm thần. Tòa phải tiến hành trưng cầu giám định.

Kết luận giám định không rõ ràng, chỉ ghi là rối loạn do sử dụng rượu (?). Vụ án sau đó tạm đình chỉ, đối tượng được đưa đi chữa bệnh bắt buộc. Phía bị hại đã làm đơn kêu cứu khắp nơi và cuối cùng xác định đối tượng này trước, trong, sau khi gây án chẳng bị bệnh gì. Vậy là sau nhiều năm lẩn tránh pháp luật, đối tượng này bị tuyên án tử hình và đã thi hành án xong.

TAND Cấp cao tại TP HCM nhiều lần hoãn xử để giám định tâm thần đối với bị cáo Trần Nhật Duy Ảnh: PHẠM DŨNG

Gần đây, qua theo dõi trên báo chí, tôi nhận thấy nhiều trường hợp sau khi gây án một thời gian thì cũng “phát bệnh tâm thần”. Chẳng hạn, hung thủ L.T.L (ngụ tỉnh Khánh Hòa) cũng được xác định là khả năng nhận thức và điều khiển hành vi có phần hạn chế vào thời điểm gây án khiến gia đình nạn nhân bức xúc vì cho rằng hung thủ cố tình giả bệnh để được giảm án. Trong suốt quá trình điều tra, L. im lặng, không thừa nhận nhân thân lai lịch, từ chối các mối quan hệ với nạn nhân, gia đình ruột thịt của mình. Kết quả giám định pháp y tâm thần cuối cùng xác định hung thủ “có năng lực nhận thức và điều khiển hành vi”, việc giả bệnh là “có chủ ý”.

Trước đây, ở một địa phương phía Nam xảy ra vụ án mà người phạm tội từng giữ chức vụ cao trong cơ quan bảo vệ pháp luật. Người này trước khi bị khởi tố còn làm việc bình thường. Ấy vậy mà khi bị khởi tố, tự nhiên hóa bệnh tâm thần. Hai bị cáo cùng vụ bị xử lý hình sự và đã thi hành án, riêng người này vẫn đang được “điều trị bắt buộc”.

Mới đây nhất là trường hợp bị cáo T.T.T.Ng bị xét xử về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Ở phiên xử sơ thẩm, T.Ng vẫn bình thường, trả lời rành rọt các câu hỏi của HĐXX, viện kiểm sát, luật sư nhưng đến trước phiên xử phúc thẩm thì xin đi giám định vì nghi bị… tâm thần. Trong 2 lần mở phiên tòa phúc thẩm, bị cáo giả vờ la hét nhưng HĐXX cấp phúc thẩm đã kiểm tra một số nội dung, phát hiện bị cáo này khai báo cực kỳ khôn ngoan, chẳng có bất cứ dấu hiệu nào bị tâm thần. Chiêu bài giả tâm thần bị vạch trần tại tòa.

Cần giám sát chặt chẽ

Theo điều 13 Bộ Luật Hình sự, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Đối với trường hợp này, phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Trường hợp người phạm tội trước và trong khi gây án đủ nhận thức và điều khiển hành vi nhưng sau đó lâm vào tình trạng tâm thần trước khi bị kết án thì cũng được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự nhưng hình phạt thường là nhẹ hơn so với người bình thường gây án.

Do được giảm nhẹ hình phạt nhờ chiêu bài “bệnh tâm thần” nên ngày càng xuất hiện nhiều “bị cáo tâm thần” sau khi gây án. Đây là điều hết sức bất thường, gây bức xúc cho người bị hại, ảnh hưởng không ít đến hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm.

Xét về tâm thần học, có những trường hợp kẻ gây án sau khi thực hiện hành vi phạm tội, bị hoảng loạn dẫn đến có biểu hiện tâm thần. Tuy nhiên, cũng không loại trừ có trường hợp hung thủ tự mình hoặc được người có kiến thức, am hiểu pháp luật tư vấn giả bệnh tâm thần để trốn tránh pháp luật. Vì vậy, đối với những trường hợp bất ngờ “bị bệnh tâm thần” cần được xác minh, giám sát chặt chẽ. Báo chí cần phản ánh, giám sát để tránh tình trạng “chạy” để được “tâm thần”. Đồng thời, khi phát hiện hiện tượng này, các cơ quan bảo vệ pháp luật cấp trên phải thành lập hội đồng giám định độc lập để giám định, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và công bằng trong việc xử lý vụ án.

Mặt khác, cần tăng cường trách nhiệm và đạo đức công vụ đối với đội ngũ giám định viên tâm thần. Nếu đối tượng không tâm thần nhưng cố tình giả bệnh tâm thần để có kết luận giám định bị tâm thần hoặc giám định kiểu ỡm ờ… thì những ai liên quan phải bị xử lý thật nghiêm khắc, thậm chí cách chức, điều chuyển công tác.

Theo nld.com.vn

About tran van

Check Also

ĐỨC TIN VỀ SỰ HỒ NGHI

Không có một lòng tin nào mà lại thiếu đi những hồ nghi. Nghi ngờ …